რა განსხვავებაა 100 V და დაბალი წინაღობის აუდიოსისტემებს შორის?

პასიური დინამიკების გამაძლიერებელთან დასაკავშირებლად გამოიყენება ორი გავრცელებული მიდგომა: დაბალი წინაღობის სისტემა — Low Impedance, ანუ Low-Z და მუდმივი ძაბვის განაწილებული სისტემა — Constant Voltage, რომლის ერთ-ერთი გავრცელებული ვარიანტია 100 V.

მათ შორის განსხვავება განსაზღვრავს, როგორ ერთდება დინამიკები, როგორ ითვლება გამაძლიერებლის დატვირთვა და როგორ იგეგმება საკაბელო ქსელი. ორივე მიდგომა გამოიყენება პროფესიულ გახმოვანებაში; არჩევანი დამოკიდებულია სივრცეზე, დინამიკების რაოდენობაზე, კაბელის სიგრძესა და ხმის მოთხოვნებზე.

დაბალი წინაღობის სისტემაში დინამიკი პირდაპირ უკავშირდება გამაძლიერებლის შესაბამის გამოსასვლელს. დინამიკის ნომინალური წინაღობა აღინიშნება ომებში — Ω. გავრცელებულია 4 Ω და 8 Ω მოდელები. გამაძლიერებლის შერჩევისას აუცილებელია მისი დასაშვები დატვირთვისა და ამ დატვირთვაზე გამომავალი სიმძლავრის შემოწმება. ამ პრინციპებს განმარტავს Yamaha-ს მაღალი და დაბალი წინაღობის სისტემების გზამკვლევი. (usa.yamaha.com)

ერთ არხზე რამდენიმე დაბალი წინაღობის დინამიკის პარალელურად შეერთებისას საერთო წინაღობა მცირდება. მაგალითად, ორი ერთნაირი 8 Ω დინამიკი ქმნის 4 Ω ნომინალურ დატვირთვას, ხოლო ოთხი — 2 Ω-ს. თუ გამაძლიერებელი ასეთ დაბალ დატვირთვაზე მუშაობისთვის არ არის გათვლილი, შეიძლება ჩაირთოს დაცვა, გაიზარდოს დამახინჯება ან მოხდეს გადახურება.

ამიტომ დინამიკების სიმძლავრეების შეკრება საკმარისი არ არის. შესამოწმებელია მათი შეერთების სქემით მიღებული საერთო წინაღობაც. ნომინალური მაჩვენებელი გამოთვლის საწყისი მონაცემია; დინამიკის რეალური წინაღობა სიხშირის მიხედვით იცვლება. (usa.yamaha.com, support.biamp.com)

100 V სისტემაში დინამიკი ხაზს შესაბამისი ტრანსფორმატორის ან ავტოტრანსფორმატორის მეშვეობით უკავშირდება. ის შეიძლება დინამიკში იყოს ჩაშენებული ან ცალკე დამონტაჟდეს. მისი დანიშნულებაა განაწილებული ხაზისა და დინამიკის ელექტრული დატვირთვის შეთავსება. ტრანსფორმატორის სხვადასხვა შეერთება საშუალებას იძლევა თითოეული დინამიკისთვის შეირჩეს ხაზიდან მისაღები ნომინალური სიმძლავრე. ეს მოწყობა აღწერილია Biamp-ის ტრანსფორმატორებისა და ავტოტრანსფორმატორების განმარტებაში. (support.biamp.com)

აღნიშვნა „100 V“ უკავშირდება ხაზის ნომინალურ ეფექტურ ძაბვას სრული გამომავალი დონის დროს. ყოველდღიური მუშაობისას ძაბვა აუდიოსიგნალის მიხედვით იცვლება. მიუხედავად სახელწოდებისა „მუდმივი ძაბვის სისტემა“, ხაზზე მუდმივად უცვლელი ძაბვა არ არის. (usa.yamaha.com)

ასეთ სისტემაში დინამიკები ჩვეულებრივ პარალელურად ერთდება. თითოეულზე შეიძლება იყოს სიმძლავრის გადამრთველი — Power Tap, მაგალითად, რამდენიმე ვატიანი პოზიციებით. შერჩეული პოზიცია განსაზღვრავს, რა ნომინალურ სიმძლავრეს მიიღებს დინამიკი ხაზის სრულ დონეზე მუშაობისას. ამიტომ საერთო დატვირთვა ითვლება არჩეული პოზიციების შეკრებით და არა დინამიკების კორპუსზე მითითებული მაქსიმალური სიმძლავრეებით.

მაგალითად, თუ ექვსივე დინამიკზე შერჩეულია 10 W პოზიცია, მათი ჯამური ნომინალური დატვირთვაა 60 W. გამაძლიერებლის შესაბამის 100 V არხს უნდა ჰქონდეს ამ დატვირთვის მომსახურებისთვის საკმარისი სიმძლავრე, კაბელის დანაკარგებისა და დაგეგმილი გაფართოების გათვალისწინებით. განაწილებული სისტემების დატვირთვის დათვლა განმარტებულია Biamp-ის მუდმივი ძაბვის სისტემების სახელმძღვანელოში. (support.biamp.com)

ეს განსხვავებები განხილულია Yamaha-ს და Biamp-ის ტექნიკურ მასალებში. (usa.yamaha.com, support.biamp.com)

100 V სისტემა ხშირად გამოიყენება მაღაზიებში, რესტორნებში, სასტუმროებში, მუზეუმებსა და დერეფნებში, სადაც ბევრი დინამიკი სხვადასხვა წერტილშია განაწილებული. დაბალი წინაღობის სისტემა ხშირად შეირჩევა ძირითადი გახმოვანებისა და საბვუფერებისთვის. საბოლოო ხმის ხარისხზე გავლენას ახდენს დინამიკი, ტრანსფორმატორი, გამაძლიერებელი, განლაგება და გამართვა. კონკრეტული სისტემის შერჩევა ამ კომპონენტების ერთობლივ შეფასებას მოითხოვს. (support.biamp.com)

კაბელის დინამიკიდან დინამიკზე გაგრძელება თავისთავად არ ნიშნავს მიმდევრობით ელექტრულ შეერთებას. თუ ყველა დინამიკის დადებითი ტერმინალი ხაზის ერთ გამტარს უკავშირდება, ხოლო უარყოფითი — მეორეს, შეერთება პარალელურია. დაბალი წინაღობის სისტემაში ეს კვლავ ამცირებს საერთო წინაღობას; 100 V სისტემაში კი დატვირთვა არჩეული სიმძლავრეების ჯამით ფასდება.

კაბელის კვეთი შეირჩევა სიგრძის, დატვირთვისა და დასაშვები დანაკარგის მიხედვით. 100 V სისტემაშიც საჭიროა სათანადო კაბელი და კონექტორები. მოწყობილობის ინსტრუქციაში მოცემული კაბელისა და მიერთების მოთხოვნების მაგალითია Yamaha-ს გამაძლიერებლის შეერთების სახელმძღვანელო. (usa.yamaha.com, manual.yamaha.com)

დაბალი წინაღობის დინამიკი შესაბამისი ტრანსფორმატორის გარეშე პირდაპირ 100 V გამოსასვლელზე არ უნდა შეერთდეს. ორმაგი რეჟიმის მქონე დინამიკზე კი გადამრთველის პოზიცია უნდა შეესაბამებოდეს არჩეულ გამოსასვლელს: დაბალი წინაღობის რეჟიმს ან ხაზის ძაბვისთვის განკუთვნილ Power Tap-ს. ასეთი მოწყობილობების გამოყენების წესები მოცემულია Yamaha-ს დინამიკების შეერთების ინსტრუქციაში. (manual.yamaha.com)

ზოგი მრავალარხიანი გამაძლიერებელი საშუალებას იძლევა სხვადასხვა არხზე ერთდროულად გამოიყენებოდეს დაბალი წინაღობისა და 100 V დატვირთვები. მაგალითად, ერთმა არხმა შეიძლება მოემსახუროს საბვუფერს, სხვამ კი განაწილებულ დინამიკებს. ამის შესაძლებლობა მოწმდება კონკრეტული მოდელის ინსტრუქციაში; სხვადასხვა რეჟიმის ტერმინალების არსებობა მათი ერთ არხზე ერთდროულად გამოყენების ნებართვას არ ნიშნავს. ორივე მიდგომის მხარდამჭერი მოწყობილობების მაგალითია Yamaha MA/PA სერია. (usa.yamaha.com)

წყაროები

• https://usa.yamaha.com/products/contents/proaudio/docs/better_sound/part2_03.html
• https://support.biamp.com/Vocia/Miscellaneous/Constant-voltage_speaker_systems
• https://support.biamp.com/General/Audio/Transformers_and_autoformers
• https://manual.yamaha.com/pa/power_amps/pc-d_di/en/04_connection_en.html
• https://usa.yamaha.com/products/proaudio/power_amps/ma_pa/index.html