AV კონტროლი
რა არის Dante და როგორ მუშაობს ქსელური აუდიო?
Dante ქსელური აუდიოს საფუძვლები: Ethernet-ით აუდიოარხების გადაცემა, Dante Controller, PTP სინქრონიზაცია, დაყოვნება, სვიჩები, Virtual Soundcard, სარეზერვო ქსელები და AES67.
Dante არის Audinate-ის მიერ შექმნილი ტექნოლოგია, რომელიც ციფრული აუდიოს გადაცემას სტანდარტული Ethernet ქსელის საშუალებით უზრუნველყოფს. მისი გამოყენებით მიკროფონები, მიქშერები, აუდიოპროცესორები, გამაძლიერებლები და კომპიუტერები ერთ ქსელში ერთიანდება და ერთმანეთთან აუდიოარხებს ცვლის.
Dante-ის პლატფორმა მოიცავს აუდიოსა და ვიდეოს ქსელურ გადაწყვეტებს. აუდიოსისტემებში ის გამოიყენება მრავალარხიანი ხმის გადასაცემად, სიგნალების მიმართულებების შესაცვლელად და სხვადასხვა მწარმოებლის თავსებადი მოწყობილობების დასაკავშირებლად.
ჩვეულებრივ ანალოგურ სისტემაში აუდიოსიგნალის გადასაცემად წყაროსა და მიმღებს შორის შესაბამისი ფიზიკური კავშირია საჭირო. Dante-ის შემთხვევაში აუდიო ქსელურ მონაცემებად გადაიცემა, ხოლო ერთი Ethernet კავშირით მრავალი არხის გაგზავნა და მიღებაა შესაძლებელი. ხელმისაწვდომი არხების რაოდენობა დამოკიდებულია მოწყობილობის შესაძლებლობებზე, აუდიოს პარამეტრებსა და ქსელის გამტარუნარიანობაზე.
მაგალითად, საკონფერენციო დარბაზში Dante-ის მქონე მიკროფონების აუდიო შეიძლება მიეწოდოს ციფრულ აუდიოპროცესორს, იქ დამუშავდეს და შემდეგ ქსელური გამაძლიერებლით დინამიკებზე გადანაწილდეს. ამავე მიკროფონების არხები შეიძლება ჩაიწეროს კომპიუტერშიც. ასეთი სისტემის პროექტირებისას წინასწარ განისაზღვრება, რომელი მოწყობილობა აგზავნის ხმას და რომელი იღებს მას.
მოწყობილობებს შორის კავშირების სამართავად გამოიყენება Dante Controller. პროგრამაში ჩანს ქსელში აღმოჩენილი მოწყობილობები და მათი გადამცემი და მიმღები არხები. მომხმარებელი ირჩევს, რომელი წყაროს არხი უნდა მიეწოდოს კონკრეტულ მიმღებს. ამ მოქმედებას აუდიოს მარშრუტიზაცია ეწოდება.
მაგალითად, მიქშერის გამომავალი არხი შეიძლება დაუკავშირდეს გამაძლიერებლის შემავალ არხს, ხოლო სხვა გამომავალი — ჩამწერ კომპიუტერს. ამ კავშირების შესაცვლელად ხშირად საკმარისია პროგრამაში მარშრუტის შეცვლა, თუ შესაბამისი მოწყობილობები უკვე ქსელშია დაკავშირებული.
Dante Controller ასევე აჩვენებს სინქრონიზაციის მდგომარეობას, დაყოვნების მონაცემებსა და ქსელურ მოვლენებს. მარშრუტიზაციის პარამეტრები მოწყობილობებში ინახება, ამიტომ გამართულად კონფიგურირებული დამოუკიდებელი სისტემის აუდიოგადაცემისთვის Controller-ის მუდმივად გახსნილი დატოვება საჭირო არ არის.
სინქრონიზაცია ქსელური აუდიოს მუშაობის მნიშვნელოვანი ნაწილია. მოწყობილობებმა აუდიომონაცემები შეთანხმებული დროის მიხედვით უნდა დაამუშაონ. ამისთვის Dante იყენებს Precision Time Protocol-ს — PTP-ს. ქსელში შეირჩევა დროის წამყვანი წყარო, რომელსაც სხვა მოწყობილობები მიჰყვება. ეს პროცესი აღწერილია Dante-ის სინქრონიზაციის სახელმძღვანელოში.
სინქრონიზაციასთან ერთად გასათვალისწინებელია დაყოვნება — Latency. მიმღები მოწყობილობა აუდიოპაკეტებს მცირე დროით აგროვებს, რათა ქსელში მათი მოსვლის დროის ცვალებადობა დააბალანსოს. დასაშვები პარამეტრები დამოკიდებულია მოწყობილობასა და ქსელის აგებულებაზე. Dante-ის დაყოვნების განმარტება აღწერს ამ პარამეტრის შერჩევის პრინციპს. მთლიან სისტემაში დამატებითი დაყოვნება შეიძლება შექმნას აუდიოპროცესორმა, კომპიუტერულმა პროგრამამ და სიგნალის გარდაქმნამაც.
Dante-ის ქსელი ჩვეულებრივ აგებულია Ethernet სვიჩებისა და ქსელური კაბელების გამოყენებით. მცირე სისტემაში შესაძლოა საკმარისი იყოს შესაბამისი არამართვადი სვიჩიც, ხოლო უფრო რთულ ინსტალაციებში მართვადი სვიჩი იძლევა ტრაფიკის პრიორიტეტების, Multicast-ისა და დიაგნოსტიკის კონტროლის შესაძლებლობას.
ქსელისა და სვიჩების ოფიციალური რეკომენდაციების მიხედვით, ყურადღება უნდა მიექცეს გამტარუნარიანობას, QoS-ის საჭიროებასა და ენერგოდაზოგვის ფუნქციებს, როგორიცაა EEE. Multicast-ის გამოყენებისას IGMP-ის კონფიგურაციაც შესაბამისი უნდა იყოს. პარამეტრები კონკრეტული ქსელის მოთხოვნებით განისაზღვრება.
ადგილობრივ Dante აუდიოქსელს მუშაობისთვის ინტერნეტი არ სჭირდება. მოწყობილობები ერთმანეთს ადგილობრივი ქსელით უკავშირდება. ღრუბლოვანი მართვა და სხვა დამატებითი სერვისები ცალკე შესაძლებლობებია და მათი მოთხოვნები დამოუკიდებლად მოწმდება.
კომპიუტერის აუდიოქსელში ჩასართავად გამოიყენება Dante Virtual Soundcard. ის კომპიუტერს საშუალებას აძლევს Ethernet კავშირით მიიღოს და გაგზავნოს Dante აუდიო, მაგალითად, მრავალარხიანი ჩაწერის ან დაკვრისთვის. აუდიოპროგრამაში ის თავსებადი ხმოვანი ინტერფეისის სახით გამოიყენება.
Dante Controller და Dante Virtual Soundcard სხვადასხვა ამოცანას ასრულებს: Controller მართავს ქსელურ კავშირებსა და კონფიგურაციას, ხოლო Virtual Soundcard კომპიუტერულ პროგრამებს აუდიოს მიღებისა და გაგზავნის საშუალებას აძლევს.
არსებული ანალოგური მოწყობილობების ქსელთან დასაკავშირებლად შესაძლებელია შესაბამისი Dante ადაპტერების გამოყენება. მაგალითად, Dante AVIO-ის მოწყობილობები გვხვდება ანალოგური აუდიოს ქსელში შესაყვანად ან ქსელიდან ანალოგურ გამოსასვლელზე გამოსატანად. შერჩევისას მოწმდება სიგნალის მიმართულება, დონე, არხების რაოდენობა და კვების მოთხოვნა. მხოლოდ ქსელური კონექტორის არსებობა მოწყობილობის Dante-თან თავსებადობას არ ნიშნავს.
ზოგიერთ მოწყობილობას აქვს Primary და Secondary ქსელური პორტები სარეზერვო მუშაობისთვის. შესაბამის რეჟიმში აუდიო ორ დამოუკიდებელ ქსელში ერთდროულად გადაიცემა, რათა ერთი კავშირის დაკარგვისას მეორე დარჩეს ხელმისაწვდომი. Dante-ის სარეზერვო ქსელის დაგეგმვის რეკომენდაციები ყურადღებას ამახვილებს მოწყობილობის რეჟიმის სწორ არჩევასა და ქსელების განცალკევებაზე. ორი პორტის არსებობა ავტომატურად არ ნიშნავს სარეზერვო ფუნქციის მხარდაჭერას — პორტები შეიძლება უბრალოდ ქსელის გასაგრძელებლად გამოიყენებოდეს.
Dante-ის ზოგიერთ მოწყობილობას აქვს AES67-ის მხარდაჭერაც, რაც სხვა თავსებად ქსელურ აუდიოსისტემებთან აუდიოს გაცვლის საშუალებას იძლევა. AES67-თან თავსებადობა მოწმდება კონკრეტული მოდელისა და პროგრამული ვერსიის მიხედვით. აუდიოს გაცვლის შესაძლებლობა არ გულისხმობს ყველა მართვისა და მონიტორინგის ფუნქციის საერთო მხარდაჭერას.
Dante-ის პროექტში სასარგებლოა მოწყობილობებისა და არხების გასაგები სახელები, აუდიომარშრუტების სქემა და კონფიგურაციის შენახული ასლი. მაგალითად, სახელები „დარბაზის მიკროფონი“, „თარგმანის გამომავალი“ და „ჩაწერა“ ოპერატორს სიგნალის გზის ამოცნობას უადვილებს. ასეთი დოკუმენტაცია სისტემის გაფართოებასა და გაუმართაობის მოძებნასაც ამარტივებს.
წყაროები
- https://www.getdante.com/meet-dante/what-is-dante/
- https://www.getdante.com/products/software-essentials/dante-controller/
- https://dev.audinate.com/GA/dante-controller/userguide/webhelp/content/clock_synchronization.htm
- https://support.getdante.com/hc/en-gb/articles/5508275296415-How-is-latency-adjusted-in-a-Dante-system
- https://support.getdante.com/hc/en-gb/articles/5391517524127-Networks-and-Switches
- https://www.getdante.com/products/software-essentials/dante-virtual-soundcard/
- https://www.getdante.com/
- https://www.getdante.com/docs/tips-for-live-sound/
- https://support.getdante.com/hc/en-gb/articles/5508253040927-AES67-Interoperability
პროექტის კონტექსტი
გჭირდებათ ამ თემის გადატანა რეალურ სივრცეში?
საბოლოო საინჟინრო გადაწყვეტილება საჭიროებს სივრცის, გამოყენების სცენარისა და არსებული ინფრასტრუქტურის შეფასებას.
მოითხოვეთ კონსულტაცია