რა არის SPL და რატომ არის მნიშვნელოვანი?

მოკლე განმარტება

SPL, ანუ Sound Pressure Level, ქართულად ხმის წნევის დონეს ნიშნავს. იგი გვიჩვენებს, რამდენად ძლიერ ცვლილებას იწვევს ბგერითი ტალღა ჰაერის წნევაში მსმენელის ან საზომი მიკროფონის პოზიციაზე. SPL გამოისახება dB SPL-ით. დეციბელი ლოგარითმული შედარების ერთეულია; 0 dB SPL სრულ სიჩუმეს არ ნიშნავს და დაახლოებით ადამიანის სმენის ზღურბლთან დაკავშირებული საცნობარო დონეა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ლოგარითმული დეციბელის სკალა პრაქტიკულად აღწერს ადამიანის სმენის ფართო დიაპაზონს და გვაძლევს ხმის წნევის დონის, ელექტრული აუდიოდონის, გამაძლიერებლის სიმძლავრის, სისტემის დანაკარგისა და ხმაურისა და სასარგებლო სიგნალის თანაფარდობის შედარების საშუალებას. dB SPL არ უნდა აგვერიოს dBu-ში, dBV-სა და dBFS-ში: მიქშერის ეკრანზე ნაჩვენები -12 dBFS უშუალოდ არ გვეუბნება, რამდენი dB SPL იქნება დარბაზში. სასცენო გახმოვანების მიზანი მხოლოდ მაღალი ხმა არ არის — საჭიროა თანაბარი დაფარვა, საკმარისი დინამიკური მარაგი, დამახინჯების გარეშე მუშაობა და უსაფრთხო მოსმენა.

სად გამოიყენება

SPL იზომება კალიბრირებული საზომი მიკროფონით ან ხმის დონის საზომით. შედეგზე გავლენას ახდენს საზომი წერტილის მდებარეობა, წყაროდან დაშორება, ოთახის ზედაპირები და არეკვლები, ფონური ხმაური, სიხშირული წონა, დროითი რეჟიმი და აუდიოსიგნალის ტიპი. პროფესიული შეფასებისას გაზომვები მსმენელთა რამდენიმე პოზიციაზე ტარდება.

რელევანტური გაზომვები

SPL-ის შეფასებისას მნიშვნელოვანია dB SPL-ის გაზომვა რამდენიმე მსმენელის პოზიციაზე, შესაბამისი სიხშირული წონისა და დროითი რეჟიმის მითითება და ფონური ხმაურის გათვალისწინება. ერთი შემთხვევითი გაზომვა სისტემის სრულ სურათს ვერ გვაძლევს.

პრაქტიკული მაგალითი

თუ სცენასთან ხმა საკმარისად ძლიერია, მაგრამ დარბაზის უკანა რიგებში მნიშვნელოვნად სუსტდება, პრობლემა მხოლოდ გამაძლიერებლის სიმძლავრე არ არის. შესაფასებელია აკუსტიკური სისტემების მიმართულება, დაფარვის კუთხე, განლაგება, მანძილი და ოთახის არეკვლები; სიმძლავრის უბრალოდ მომატებამ შეიძლება წინა რიგებში ზედმეტად მაღალი დონე შექმნას.

ხშირი შეცდომები

• მაქსიმალური SPL-ის ერთადერთ ხარისხის მაჩვენებლად გამოყენება
• მწარმოებლის მონაცემის რეალურ სივრცეში უცვლელად გადატანა
• მხოლოდ ერთ პოზიციაზე გაზომვა
• ფონური ხმაურის უგულებელყოფა
• dB SPL, dBu და dBFS მნიშვნელობების ერთმანეთში არევა
• ხმის თანაბარი დაფარვის ნაცვლად მხოლოდ საერთო სიმძლავრის გაზრდა

წყაროები

• IEC 60268 სერიის აუდიო მოწყობილობების სტანდარტები
• ISO 3382 — ოთახების აკუსტიკური პარამეტრები
• აუდიოინჟინერიისა და AVIXA-ს სასწავლო მასალები